Οι νικητές, οι ηττημένοι και τα εμπόδια ενόψει της μεγαλύτερης εμπορικής συμφωνίας της ΕΕ που έγινε ποτέ.
Τα κράτη της ΕΕ ενέκριναν την αμφιλεγόμενη εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur την Παρασκευή, αλλά αυτό δεν είναι ακόμη το τέλος της ιστορίας. Εδώ είναι όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη συμφωνία που κυριάρχησε στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων τις τελευταίες ημέρες και πρόκειται να διαμορφώσει την πολιτική συζήτηση τις επόμενες εβδομάδες.
Τι είναι;
Η Mercosur είναι μια εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τεσσάρων χωρών της Mercosur: της Αργεντινής, της Βραζιλίας, της Παραγουάης και της Ουρουγουάης, οι οποίες μαζί αντιπροσωπεύουν πληθυσμό περίπου 295 εκατομμυρίων και το 5ο μεγαλύτερο ΑΕΠ στον κόσμο.
Η συμφωνία θα εξαλείψει σταδιακά τους δασμούς σε πάνω από το 90% του διμερούς εμπορίου. Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν το 1999 με μια αρχική συμφωνία το 2019 και μια πολιτική συμφωνία επιτεύχθηκε μόλις τον Δεκέμβριο του 2024.
Γιατί χρειάστηκε τόσος χρόνος;
Στην ΕΕ, η συμφωνία ήταν πάντα διχαστική για τους οικονομικούς τομείς και τις εθνικές πρωτεύουσες. Ειδικά μετά το 2019, οι κυβερνητικές αλλαγές και οι εξελισσόμενοι στόχοι πολιτικής στην Ευρώπη και τις χώρες της Mercosur ανάγκασαν τους διαπραγματευτές να αναζητήσουν το τέλειο timing.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία;
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur χωρίζεται σε δύο μέρη, καθένα από τα οποία υπόκειται σε διαφορετική διαδικασία έγκρισης. Η πρώτη είναι μια συμφωνία αποκλειστικά για εμπόριο – η Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία (ITA). Εμπίπτει στην αρμοδιότητα μόνο της ΕΕ, πράγμα που σημαίνει ότι χρειάζεται έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να τεθεί σε ισχύ.
Η δεύτερη είναι μια ευρύτερη συμφωνία σύνδεσης – η συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA). Περιλαμβάνει το εμπόριο αλλά και τις επενδύσεις και την πολιτική συνεργασία. Πρέπει να επικυρωθεί από τα εθνικά κοινοβούλια, μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει χρόνια.
Τα επίμαχα σημεία
Τα πιο επίμαχα στοιχεία σχετίζονται με το εμπόριο. Για πολλές βιομηχανίες της ΕΕ, η συμφωνία είναι μια σαφής νίκη. Καταργεί τους υψηλούς δασμούς στις εξαγωγές της ΕΕ – συμπεριλαμβανομένων δασμών έως και 35% στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων και τα αλκοολούχα ποτά – και καταργεί άλλους εμπορικούς φραγμούς.
Αλλά, σε αντάλλαγμα, η ΕΕ έχει κάνει παραχωρήσεις στην Αργεντινή και τη Βραζιλία – δύο βαρέων βαρών στον γεωργικό τομέα – επιτρέποντας αδασμολόγητες ποσοστώσεις για το βόειο κρέας και τα πουλερικά, καθώς και άλλα «ευαίσθητα» προϊόντα όπως το ρύζι, το μέλι και η ζάχαρη.
Γιατί είναι αμφιλεγόμενη για τους αγρότες;
Ενώ το Μπουένος Άιρες και η Μπραζίλια θεωρούν τις νέες ποσοστώσεις μέτριες, πολλοί Ευρωπαίοι αγρότες φοβούνται ότι θα μειωθούν.
Η ανησυχία τους είναι ότι οι παραγωγοί στη Mercosur λειτουργούν με χαμηλότερα πρότυπα εργασίας, καλής διαβίωσης των ζώων και περιβάλλοντος, ενώ οι αγρότες της ΕΕ πρέπει να συμμορφώνονται με εκτεταμένους και δαπανηρούς κανονισμούς, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων περιορισμών στα φυτοφάρμακα.
Τι έχει κάνει η ΕΕ για να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα;
Οι αγρότες και οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ έχουν επανειλημμένα πιέσει για ισχυρότερες διασφαλίσεις και αμοιβαιότητα στη συμφωνία τα τελευταία χρόνια.
Πολλές από τις ανησυχίες έχουν αντιμετωπιστεί έκτοτε. Οι ρήτρες διασφάλισης θα επιτρέψουν στην ΕΕ να αναστείλει τις αδασμολόγητες εισαγωγές για ορισμένα προϊόντα εάν οι αγορές υποστούν πίεση. Αυτά έχουν γίνει ακόμη πιο αυστηρά στον τελευταίο γύρο συνομιλιών μεταξύ των πρεσβευτών της ΕΕ τη Δευτέρα, όπως ανέφερε το Euractiv.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντείνει επίσης τους συνοριακούς ελέγχους για να αποτρέψει την είσοδο απαγορευμένων προϊόντων στο μπλοκ και προωθεί νέους κανόνες για την απαγόρευση των εισαγωγών καλλιεργειών που έχουν υποστεί επεξεργασία με επικίνδυνα φυτοφάρμακα που απαγορεύονται στην ΕΕ.
Γιατί αντιτίθενται οι πράσινοι;
Πράσινες και αριστερές ομάδες αντιτίθενται εδώ και καιρό στη συμφωνία, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να οδηγήσει στην αποψίλωση των δασών ενθαρρύνοντας την εντατικότερη γεωργία και την εξόρυξη πόρων για εξαγωγή. Οι επικριτές φοβούνται επίσης ότι θα μπορούσε να υπονομεύσει τα δικαιώματα των αυτόχθονων κοινοτήτων, πολλές από τις οποίες έχουν μιλήσει κατά της συμφωνίας.
Η συμφωνία έρχεται καθώς περιβαλλοντικές ομάδες και πολιτικοί επικρίνουν τις πρόσφατες αλλαγές στη νομοθεσία της ΕΕ για την αποψίλωση των δασών. Προσθέτοντας στις ανησυχίες, ότι οι μεγάλοι έμποροι σιτηρών της Βραζιλίας αυτή την εβδομάδα αποχώρησαν από μια συμφωνία που αποσκοπούσε στην προστασία του Αμαζονίου από την αποψίλωση των δασών λόγω σόγιας.
Ποιος την υποστηρίζει;
Οι βιομηχανίες της ΕΕ – από την αυτοκινητοβιομηχανία και τα μηχανήματα έως τα χημικά και τα φαρμακευτικά προϊόντα – θα ωφεληθούν από τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά της Mercosur. Η Γερμανία, η αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης, είναι εδώ και καιρό ένας από τους ισχυρότερους υποστηρικτές της συμφωνίας.
Οι παραγωγοί τροφίμων και ποτών – και όχι οι αγρότες – βλέπουν επίσης σημαντικές ευκαιρίες. Οι εξαγωγείς αναμένουν αυξανόμενη ζήτηση για προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας όπως το τυρί, η σοκολάτα, το κρασί και τα οινοπνευματώδη ποτά.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης έναν από τους μεγαλύτερους καταλόγους προστατευόμενων προϊόντων τροφίμων και ποτών της ΕΕ που έχουν διαπραγματευτεί ποτέ – περίπου 340 συνολικά – προστατεύοντας εμβληματικά ονόματα όπως το ισπανικό τυρί Manchego ή η γαλλική σαμπάνια από τη μίμηση.
Πέρα από την τόσο αναγκαία εμπορική διαφοροποίηση λόγω των εντάσεων με τις ΗΠΑ και την Κίνα, οι στενότεροι γεωπολιτικοί δεσμοί με ένα μεγάλο οικονομικό μπλοκ όπως η Mercosur θεωρούνται όλο και περισσότερο στρατηγικοί.
Τι ακολουθεί;
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναμένεται να υπογράψει τη συμφωνία στην Παραγουάη, η οποία ασκεί επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία της Mercosur, το δεύτερο εξάμηνο της επόμενης εβδομάδας. Η τελετή, που αρχικά είχε προγραμματιστεί για τη Δευτέρα, αναμένεται τώρα να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε στιγμή μετά την Τετάρτη λόγω υλικοτεχνικών ζητημάτων.
Αλλά η διαδικασία απέχει πολύ από το να τελειώσει.
Ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν μπορεί να τροποποιήσει το κείμενο, πρέπει τώρα είτε να το εγκρίνει είτε να το απορρίψει. Για άλλη μια φορά, το αποτέλεσμα αναμένεται να είναι αμφίρροπο, με τους ευρωβουλευτές να ψηφίζουν περισσότερο με βάση τις εθνικές παρά με ιδεολογικές αναφορές.
Πριν από αυτό, οι ευρωβουλευτές πρόκειται να ψηφίσουν για το αν θα παραπέμψουν τη συμφωνία στο ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ για νομική γνωμοδότηση. Η κίνηση προτάθηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο από μια ομάδα 145 ευρωβουλευτών, αλλά μπλοκαρίστηκε προσωρινά, με τους πολιτικούς ηγέτες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να επικαλούνται την ανάγκη αναμονής της απόφασης του Συμβουλίου για τη συμφωνία.
Εάν η προσφυγή περάσει, αυτό θα μπορούσε να παγώσει τη διαδικασία επικύρωσης της ΕΕ έως ότου το Δικαστήριο εκδώσει τη γνώμη του. Η ψηφοφορία θα μπορούσε να διεξαχθεί στην επόμενη σύνοδο ολομέλειας, η οποία αρχίζει στις 19 Ιανουαρίου.
Από euractiv.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου